Ojcem co drugiego bękarta, jest ksiądz.
W Utopii byłoby to niemożliwe.
Dlaczego?
- Bo tam księża są bardzo pobożni. - To musi ich być niewielu.
Czy to coś ciekawego, Mateuszu?
- Bóg z tobą, sir. Nie wiem. - Bóg z tobą, Mateuszu.
Mamy też pobożnych księży w Anglii.
- Na przykład? - Brat James.
To prostaczek.
List od kardynała Wolseya.
Czego chce?
- Mnie. - Kiedy?
Teraz.
W Hampton Court? Nie dotrzesz tam przed tam północą.
- To sprawka króla. - Królowej.
To sprawka Anny Boleyn.
To wszystko sprawa kardynała.
Prawda. Kiedy wzywa kardynał, biegniecie wszyscy bez względu na porę dnia.
Kim jest ten człowiek? Synem rzeźnika.
Również kanclerzem Anglii.
Taki sprawuje urząd. Kim jednak jest jako człowiek?
Jeśli człowiek zdobył tak szybko tak wysoką pozycję,
jego pochodzenie z pewnością było tylko przypadkiem.
Tak przynajmniej twierdzi Arystoteles.
Jest synem rzeźnika i tak wygląda.
To przyznaję.
Co mówiłeś, Ryszardzie?
Nic istotnego, sir Tomaszu.
A Wolsey jest rzeźnikiem i tyle.
A ty jesteś członkiem Rady Królewskiej, a nie jego chłopcem na posyłki.
Dlatego muszę tam iść.
Książę też by poszedł na wezwanie kardynała.
Być może.
Wrócę na śniadanie.
Udajcie się na spoczynek.
''Panie, pozwól nam odpoczywać w pokoju lub czuwać pogodnie''
''Byśmy troszczyli się tylko o zbawienie. W imię Chrystusa. Amen''.
I pobłogosław naszego króla.
- ''I pobłogosław naszego króla''. - Amen!
Wybaczcie, panowie... Dobranoc, Wasza Miłość.
Trzymaj się z dala od Wolseya. To niebezpieczny człowiek.
- Kto to? - Młody przyjaciel z Cambridge.
- Czego chce? - Tego, co wszyscy. Stanowiska.
- Możesz mu coś zaproponować? - Polecasz go?
Nie.
- Sir Tomaszu... - Nie.
- Poleciłeś mnie, panie? - Nie.
Może ja będę miał dla ciebie jakieś stanowisko.
- Co? Jakie stanowisko? - Nie teraz, Ryszardzie. Jutro.
Podzielcie się.
Dziękujemy, sir.
Przybył sir Tomasz, Wasza Miłość. Sir Tomasz.
Pan Cromwell.
Sprzeciwiłeś mi się dziś na posiedzeniu Rady, Tomaszu.
Taka, Wasza Miłość.
- Jako jedyny. - Tak, Wasza Miłość.
Jesteś głupcem.
Dzięki Bogu, jest więc tylko jeden głupiec w Radzie.
Dlaczego mi się sprzeciwiłeś?
Uważałem, że Wasza Miłość nie ma racji.
Sprawa sumienia.
Ciągle mnie rozczarowujesz, Tomaszu.
Gdybyś po prostu analizował fakty, ...
bez tego okropnego moralizatorstwa, ...
przy odrobinie zdrowego rozsądku, mogłeś zostać mężem stanu.
Król.
Gdzie był? Wiesz?
Ja, Wasza Miłość?
Daruj sobie dyskrecję.
Znowu się zabawiał.
Był u Anny Boleyn.
More, pomożesz mi?
Jeśli Wasza Miłość powie coś bliższego.
Ależ z ciebie nudziarz! Niech ci będzie.
Król chce mieć syna. Co możesz zrobić w tej sprawie?
Nie sądzę, by król potrzebował mojej rady w tej materii.
Tomaszu, jesteśmy sami. Daję ci słowo, nikogo tu nie ma.
Nie podejrzewałem, by mogło być inaczej.
Czy opowiadasz się za zmianą dynastii? Dwóch Tudorów miałoby wystarczyć?
Na Boga, Wasza Miłość!
Więc musi mieć syna. Jeszcze raz pytam, co możesz zrobić w tej sprawie?
Modlę się o to codziennie.
Boże, on mówi poważnie.
Tamta kobieta jest przynajmniej płodna.
- Nie jest jego żoną. - Nie, jego żoną jest Katarzyna.
Ale ona jest kompletnie bezpłodna. Będziesz się modlił o cud?
Znane są precedensy.
Dobrze. Módl się koniecznie.
Ale obok modlitw można też powziąć działanie. Postarać się o rozwód.
Poprzesz mnie czy nie?
Papież udzielił dyspensy, by dla dobra kraju, król mógł poślubić...
...wdowę po swoim bracie.
Teraz poprosimy papieża o dyspensę na tę dyspensę, również dla dobra kraju?
Nie lubię takich wywodów. Więc...?
Musimy więc tylko zwrócić się z prośbą do Jego Świętobliwości.
Myślę, że moglibyśmy wpłynąć na jego decyzję.
Przekonując go?
Oczywiście. I wywierając presję.
Wywierać presję na Kościół? Kościół jest niezależny.
Presję.
Nie, Wasza Miłość, nie pomogę.
Dobranoc więc, panie More.
Niech dynastia umrze wraz z Henrykiem VIII i niech znów toczą się wojny dynastyczne.
Krwiożerczy baroni będą siać postrach w całym kraju.
Tego chcesz? Dobrze.
Anglia potrzebuje następcy tronu.
Z pewnością niektóre działania...
można by zakwestionować. Ale w Kościele potrzeba wielu zmian.
Dobrze, można zakwestionować. Ale to konieczne, by pojawił się następca.
Wyjaśnij mi, jak ty, jako członek Rady, możesz im się sprzeciwiać...
w imię twojego własnego sumienia.
Uważam, że jeśli polityk ignoruje głos własnego sumienia...
...w decyzjach dotyczących spraw publicznych, ...
...prowadzi kraj na skróty do chaosu.
Możemy zawsze liczyć na moje modlitwy.
To by ci się podobało, prawda? Rządzić krajem przez modlitwę?
Tak.
Chciałbym to zobaczyć.
Komu się to po mnie dostanie?
Kto będzie następnym kanclerzem? Ty? Fisher? Suffolk?
- Według mnie Fisher. - A według króla?
A mój sekretarz, pan Cromwell?
Cromwell. To bardzo zdolny człowiek.
Ale?
Już lepiej ja niż Cromwell.
Zejdź na ziemię.
Póki tego nie zrobisz, ...
...będziemy wrogami.
Jak sobie życzysz, Wasza Miłość.
Jak Bóg chce.
Być może, Wasza Miłość.
More! Powinieneś był zostać księdzem!
Tak jak ty, Wasza Miłość?
Dobranoc, sir Tomaszu.
Sir Tomasz.
- Co to jest? - Od biednych ludzi z Leicester.
- Leicester? - Nawet nie wiesz, panie, ile dobra czynisz.
Moja córka stanie przed Sądem dla Ubogich.
Pieczone jabłka.
By osłodzić mój osąd.
Będę ją sądził tak, jakbym sądził własną córkę.
Sprawiedliwie, szybko.
Niech cię Bóg błogosławi.
Rozumiem. Tak. Przeczytam. Dziękuję.
Dobry wieczór, sir Tomaszu.
- Przeczytam. - To nietypowy przypadek.
- Wyjaśniłbym, jeśli... - Przeczytam.
Tylko chwilę...
Łódź!
Sir?
Na Chelsea?
Tak.
Mam nadzieje, że mnie nie skrzywdzisz, panie.
- Masz pozwolenie? - Jak mi Bóg miły, mam.
- Opłaty są więc ustalone. - Tak, sir.
Z Hampton do Chelsea, z prądem, półtora pensa.
Z Chelsea do Hampton, pod prąd, to samo.
Ten, kto to wymyślił, nigdy nie wiosłował.
Nie. Dam ci trzy pensy, jeśli dowieziesz mnie do domu na śniadanie.
Dziękuję, sir.
Ładny kielich, sir.
Tak.
To dużo pieniędzy.
Ostrożnie, sir.
Dziękuję, sir.
- Czekałeś tu całą noc? - Tak.
Powiedziałeś, panie, że masz dla mnie posadę.
Tak. Mogę ci zaproponować stanowisko, dom, służącego i 50 funtów rocznie.
Jakie stanowisko?
W nowej szkole.
Nauczyciel!
Nikt nie da ci pracy na dworze.
Pan Cromwell mówi, że mi pomoże.
Cromwell?
Jeśli znasz Cromwella, nie trzeba ci mojej pomocy.
Pragnąłbym, byś to ty mi pomógł, panie, nie on.
Nie załatwię ci miejsca na dworze.
Dlaczego?
Zobacz.
- Co to jest? - Łapówka!
''Jestem darem od Averil Machin''.
Averil Machin ma sprawę w sądzie.
Włoskie srebro. Weź sobie. Nie żartuję.
Dziękuję.
Co z tym zrobisz?
Sprzedam.
- Co kupisz? - Nowe ubranie!
Ryszardzie, to tylko niewielka łapówka.
Na dworze oferują ci wszystko: domy, posiadłości, zaszczyty.
Człowiek powinien trzymać się z dala od pokus.
Dlaczego nie chcesz być nauczycielem? Byłbyś dobry. Może znakomity.
- Kto by o tym wiedział? - Ty! Twoi uczniowie. Przyjaciele.
Bóg. To nie jest zła publiczność.
Spokojne życie.
Łatwo powiedzieć. Rozmawiałeś właśnie z kardynałem.
Tak, rozmowy z kardynałem.
To ci tak imponuje? Sprawy państwowe.
Rozwód?
Przewoźniku!
- Zawieź tego gentlemana do gospody! - Tak jest.
Dziękuję.
Zostań nauczycielem.
- Lady Alicja w łóżku? - Tak, sir.
- Lady Małgorzata? - Nie, sir.
Jest u niej pan Roper.
O tej porze? Kto go wpuścił?
Trudno go nie wpuścić.
Will chce się ze mną ożenić, ojcze.
Nie może tego zrobić.
Zostałem wpisany w poczet adwokatów.
Gratulacje, Roper.
Moja rodzina nie żyje w pałacach, ale w mieście...
Nie mam nic przeciwko twojej rodzinie.
Ani zbyt wiele przeciwko tobie.
Poza tym, że przydałby ci się zegarek.
Mogę sobie kupić zegarek, sir.
Roper, odpowiedź jest negatywna...
i pozostanie taka, dopóki będziesz heretykiem.
Nie podoba mi się to słowo, sir Tomaszu!
Bo to nieładne słowo i nieładna rzecz.
To Kościół głosi herezje! Ku mojej satysfakcji udowodnił to dr Luter.
Luter został ekskomunikowany!
Z heretyckiego Kościoła! To jest sklep, nie Kościół!
- Zbawienie za szylinga! l rozwody! - Will, nie!
- Powiem, co myślę! - To nie jest odpowiednie miejsce!
To nie jest odpowiednia godzina.
Posłuchaj, Will.
Dwa lata temu namiętnie popierałeś Kościół.
Teraz jesteś namiętnym wyznawcą Lutra.
Musimy się modlić, byś ciągle jeszcze miał twarz,
kiedy przestaniesz wirować.
- Przyjechałeś konno? - Nie, przyszedłem pieszo.
Weź konia ze stajni i jedź do domu.
No już.
Mogę jeszcze przyjść?
Tak. Wkrótce.
Czy to ostateczna decyzja?
Dopóki będzie heretykiem, to nieodwołalne.
Czego chciał Wolsey?
To miły chłopak, ten Will.
Bardzo pryncypialny.
l trochę łamaga.
- Jesteś bardzo poważna. - A ty bardzo radosny.
Chodziło o rozwód?
Do łóżka.
Kłótliwy ten ród Roperów. Zawsze pod prąd.
Stary Roper był taki sam...
Nie chcesz o tym mówić.
Nie chcę.
- Przykro mi, że cię obudziliśmy. - Nie spałam głęboko.
Czego chciał Wolsey?
- Był tu Will Roper. - Will Roper?
Był tu całą noc. Chce się ożenić z Małgorzatą.
- Powinieneś jej sprawić lanie... - Nie.
Jest dobrze wykształcona, szkoda by było.
Dobranoc.
Ożenić się z Małgorzatą. Syn prawnika.
Ona jest córką prawnika.
Norfolk, zanim odszedł, poparł twoją kandydaturę na kanclerza.
To niebezpieczny przyjaciel.
Wolsey jest kanclerzem, niech Bóg go strzeże.
Ale Norfolk mówił, że gdyby Wolsey upadł...
Jeśli upadnie Wolsey, pójdziemy z nim razem na dno.
Nie.
Póki żyje Wolsey, nie będzie innego kanclerza.
Książę Norfolk, marszałek dworu.
Chcesz coś przekazać Jego Wysokości?
Gdybym służył Bogu...
choć w połowie tak dobrze jak służyłem Królowi,
Bóg nie pozwoliłby mi umrzeć w takim miejscu.
Dziękuj Bogu, że umierasz tutaj. Król zamknąłby cię w Tower.
''Na życzenie samego króla...
''pragnę przypomnieć, jak wiele Anglia zawdzięcza...
''temu człowiekowi.
''Zasłużył on na najwyższą pozycję w królestwie.
''Król darzy go miłością i wierzy,
''że będzie on dobrym,
''rozważnym doradcą,
''oddanym królowi.
''Sir Tomasz More...
''w waszej obecności mianowany zostaje...
''kanclerzem Królestwa''.
Uspokój się, Mateuszu.
Zawołaj lady Alicję.
Bardzo dobrze.
Pani! Król!
Pamiętajcie, to niespodzianka.
Domyśli się, że na niego czekaliśmy...
To wielki zaszczyt. Przyjacielska wizyta.
Po co tak naprawdę przyjeżdża?
By porozmawiać o rozwodzie. Po odpowiedź.
- Już ją dostał. - Chce innej.
Wasza Królewska Mość, nie wiem, czy mój skromny dom sprosta temu zaszczytowi.
Bez ceremonii, Tomaszu!
Taki miałem kaprys. Płynąłem akurat rzeką.
Popatrz. Błoto.
Boże, cóż za wieczór.
Lady Alicjo, obawiam się, że to niespodziewane najście.
Tak, Wasza Królewska Mość. To jest nie.
To znaczy, jesteśmy przygotowani...
To moja córka, Małgorzata.
Nie miała jeszcze zaszczytu być ci przedstawiona, panie.
Małgorzato, mówiono mi, że jesteś dobrze wykształcona.
Odpowiedz, Małgorzato.
Jak na kobietę, Wasza Królewska Mość.
Umiesz też tańczyć?
Nie najlepiej, panie.
Ja tańczę doskonale!
To są nogi tancerza!
Lady Alicjo, zgłodnieliśmy płynąc tutaj.
Jeśli Wasza Miłość zechce uczestniczyć w skromnej kolacji.
Będzie mi miło. Prowadź.
Tomasz i ja podążymy za wami.
Panowie!
Małgorzato?
Wasza Wysokość?
Lubisz muzykę?
Tak, Wasza Wysokość.
Zagrają dla ciebie.
Posłuchaj.
Usiądź.
Siadaj. Bez ceremonii, Tomaszu.
Jesteś moim przyjacielem, prawda?
Wasza Wysokość.
Bogu dzięki, mój przyjaciel jest moim kanclerzem.
Bardziej skory do tej pierwszej roli niż do drugiej.
Moja ocena własnych umiejętności...
Ja będę oceniał twoje umiejętności.
Wiesz, że to Wolsey wyznaczył cię na kanclerza?
Zrobił to przed śmiercią. A Wolsey nie był głupi.
Był niezrównanym politykiem.
Doprawdy?
Tak?
To dlaczego mnie zawiódł?
To była podłość.
Tak, podłość. Tajna opozycja.
Przemyślane, celowe działanie opozycyjne.
Wolsey chciał mną rządzić.
Co to jest? Myśl!
Bo jestem prosty i otwarty, każdego traktuję bezpośrednio.
l dlatego uważają mnie za prostaka?
Wolsey był dumnym człowiekiem.
Bardzo dumnym.
l zawiódł mnie.
Zawiódł mnie w sprawie, która miała znaczenie wtedy i ma teraz.
Ale popatrz.
Spocznij.
Co za wieczór.
Człowiek pokonałby lwa.
Są tacy, którzy by tego dokonali.
Wracając do sprawy mojego rozwodu.
Myślałeś o tym po naszej ostatniej rozmowie?
Prawie bez przerwy.
l zgodzisz się ze mną?
Byś porzucił królową Katarzynę, panie?
Niestety, gdy o tym myślę, widzę jasno,
że nie mogę się zgodzić z Waszą Wysokością i staram się...
przestać o tym myśleć.
Być może nie dość myślałeś!
Bzy.
Mamy je też w Hampton.
Choć nie takie piękne.
Jestem w bardzo dobrym humorze.
Tomaszu, musisz wziąć pod uwagę, że tu chodzi o moją duszę.
To nie było małżeństwo.
To związek kazirodczy z żoną mojego brata.
Z Księgi Kapłańskiej: ''Nie będziesz odsłaniać nagości swojej bratowej''.
Księga Kapłańska. Rozdział 18., wiersz 16.
Tak. Ale Księga Powtórzonego Prawa...
Księga Powtórzonego Prawa jest dwuznaczna!
Nie do mnie należy roztrząsać te sprawy.
Wydaje mi się, że Stolica Apostolska...
Tomaszu, człowiek nie potrzebuje papieża, by wiedzieć, że grzeszy.
To był grzech.
Bóg mnie ukarał.
Nie mam syna.
Rodziła mi synów, jednego po drugim.
Rodzili się martwi lub umierali w pierwszym miesiącu życia.
Nigdy nie czułem tak wyraźnie działania ręki bożej.
To mój święty obowiązek rozwieść się z królową.
l żaden papież, z Piotrem włącznie, nie przeszkodzi mi go wypełnić!
Dlaczego tego nie rozumiesz? Wszyscy inni rozumieją.
Dlaczego więc, Wasza Wysokość, szukasz mojego poparcia?
Bo jesteś uczciwy.
l co ważniejsze, jesteś za takiego uważany.
Tacy jak Norfolk popierają mnie, bo noszę koronę.
Tacy jak Cromwell robią to, bo są jak szakale z ostrymi zębami,
a ja jestem ich tygrysem. Tłum za mną podąża,
bo pójdzie za wszystkim, co się rusza.
No i ty.
Czuję się chory, gdy myślę, jaką przykrość ci sprawiam, panie.
Nie, Tomaszu, szanuję twoją szczerość.
Ale szacunek...
to woda na pustyni.
Podobała ci się nasza muzyka?
Ta melodia, którą grali, miała...
Powiedz, co o niej myślisz.
Czy to utwór Waszej Wysokości?
Trafiony!
Nie poznam więc twej prawdziwej opinii, a to mnie irytuje.
My artyści lubimy pochwały, ale wyżej cenimy prawdę.
- Powiem prawdę. - Tak?
Wydawała mi się urocza.
Tomaszu, wybrałem na kanclerza właściwego człowieka.
Powinienem dodać, że podobno mam okropny gust jeśli chodzi o muzykę.
Masz znakomity gust!
Bardzo podobny do mojego.
Muzyka.
Odeślij ich wszystkich beze mnie. Zostanę w Chelsea i będę tworzył muzykę.
Dom jest do twojej dyspozycji, panie.
Wracając do sprawy, ostrzegam,
że nie pozwolę na sprzeciw.
Wasza Wysokość.
Żadnego sprzeciwu. Żadnego.
Usiądź.
Możesz się w to nie angażować, ale jesteś moim kanclerzem.
Nie zamierzam żartować i nie pozwolę na sprzeciw!
Już to widzę!
Biskupi będą przeciwni!
Spasieni książęta Kościoła! Hipokryci! Co do jednego!
Uważaj, by cię nie przekabacili!
Wasza Miłość, to niesprawiedliwe.
Jeśli nie mogę ci służyć w sprawie królowej...
Nie ma królowej!
Katarzyna nie jest moją żoną!
Żaden ksiądz tutaj nie pomoże.
Ci, którzy utrzymują, że to moja żona to nie tylko kłamcy, ale zdrajcy!
Tak, zdrajcy
Nie będę tego tolerował
Zdrada
Nie pozwolę na to
To mnie doprowadza do szału
To śmiertelny rak, który toczy naszą politykę i ja na to nie pozwolę!
Widzisz?
Widzisz, jak mnie zdenerwowałeś?
Nie poznaję siebie.
Jeśli mnie poprzesz, będziesz pierwszym, którego awansuję...
osobiście.
Wasza Wysokość mnie przytłacza.
Co to?
Ósma godzina.
Podnieś się.
Czyż nie obiecałem, że nie będę cię w to mieszał?
Pójdziemy zjeść?
Jeśli Wasza Wysokość sobie życzy.
Ósma, mówiłeś.
Niedługo rzeka wzbierze.
- Zapomniałem o tym. Muszę ruszać. - Przykro mi.
Jeśli nie zdążymy zanim wzbierze, nie dotrzemy do Richmond.
Nie trzeba.
Lady Alicjo, muszę zdążyć zanim woda wzbierze. Obowiązki wzywają.
Dziękujemy i życzymy dobrej nocy!
Co się stało?
- Zdenerwowałeś go! - Trochę.
- Dlaczego? - Bo nie znalazłem innego sposobu.
W ogóle jesteś bardzo miły, Tomaszu.
- Pilnuj swoich spraw, kobieto! - Pilnuję swoich spraw!
Boże, chroń Jego Wysokość!
Boże, chroń Króla!
W górę wiosła!
Opuścić wiosła!
Jedziesz ze mną, Rich?
Nie.
Wydaje mi się, że powinieneś.
Nie mogę nic powiedzieć, panie.
Więc?
Tomaszu?
Pozostań jego przyjacielem.
Na pewno załatwię z uśmiechem wszystko, co można w ten sposób załatwić.
Uspokój się.
Nie jestem stworzony na męczennika.
Dobry wieczór, lady Alicjo.
Will chce z tobą porozmawiać, ojcze.
Mówiłam, że to nie najlepszy moment.
Miałaś rację.
Dość swobodnie poczynasz sobie z ręką mojej córki, Roper.
Tak.
Właśnie o tym chciałem porozmawiać.
Posprzeczałeś się z Jego Królewską Mością.
- Doprawdy? - Małgorzata mi powiedziała.
Chcę ci pogratulować, panie.
Jeśli to prawda, czy to powód do gratulacji?
Tak!
Kiedy prosiłem o rękę twojej córki,
odmówiłeś ze względu na moje nieortodoksyjne poglądy.
- Prawda. - Tak.
Od tego czasu zmieniłem trochę zdanie.
Miło mi to słyszeć.
Oczywiście nie zmieni się moja opinia dotycząca korupcji w Kościele.
- Słusznie. - Ale sprzeciwiam się atakowi...
na sam Kościół. Widzę w tym atak na Boga.
- Roper! - To robota szatana...
wykonywana przez jego wysłanników!
Nie zapominaj, jaki sprawuję urząd.
Zasłanianie się urzędem...
Nie zasłaniam się urzędem, ale pewnych rzeczy nie mogę słuchać.
Upadłem.
Lady Alicjo.
Lady Małgorzato.
Znasz Williama Ropera, syna?
Ze słyszenia.
- Dobry wieczór, panie... - Nazywam się Rich.
Słyszałeś o mnie?
Tak.
W jakim kontekście? Nie wiem, co mogłeś słyszeć.
Czuję, że nie jestem tu mile widziany.
Dlaczego? Czy zrobiłeś coś, co mogło do tego doprowadzić?
Cromwell ciągle wypytuje.
Ciągle pyta o ciebie i twoje poglądy, panie.
Kogo?
Na przykład jego. To jedno z jego źródeł.
To oczywiste. Jest jednym z moich służących.
W porządku, Mateuszu.
Patrzysz na mnie, jakbym był wrogiem.
Dlaczego drżysz, Ryszardzie?
Pomóż mi, panie.
Jak?
Zatrudnij mnie.
Nie.
- Zatrudnij mnie! - Nie.
Byłbym lojalny.
Nie możesz za siebie ręczyć nawet na dzisiejszy wieczór.
Aresztuj go!
- Za co? - Jest niebezpieczny!
- To oszczerca. Szpieg! - To zły człowiek!
- Prawo nic o tym nie mówi. - Prawo boże!
- Niech Bóg go aresztuje. - Gadasz, a on zdążył odejść!
Nawet samego diabła nie zatrzymam, póki nie złamie prawa.
- Chcesz diabła sądzić zgodnie z prawem! - A ty co byś zrobił?
Tak dopasował prawo, by ścigało diabła?
Tak. Obaliłbym prawo, gdyby zaszła taka potrzeba.
A jeśli to zrobisz, i diabeł obróci się przeciw tobie,
gdzie się schowasz, gdy nie będziesz mógł uciec się do prawa?
W tym kraju panuje prawo,
prawo ludzkie, nie boskie. Jeśli zaczniesz je zmieniać,
a ty byłbyś dobry w tej roli,
sądzisz, że uda ci się zachować równowagę?
Tak.
Chcę sądzić diabła zgodnie z prawem dla własnego bezpieczeństwa.
- Pan Rich? - Tak.
Tędy, proszę.
Rich? Wejdź.
Zabrało ci to trochę czasu.
Czekał pan na mnie?
Od miesięcy.
- Proszę. - Dziękuję.
Słyszałeś nowinę?
- Jaką nowinę? - Sir Tomasz Paget odchodzi.
l ja go zastąpię.
Jako sekretarz Rady?
Ty, panie?
To zaskakujące, prawda?
Wydaje mi się raczej logiczne.
Siadaj, Rich. Bez ceremonii,
jakby powiedziałaby Jego Wysokość.
Widzisz, jak ci ufam.
Nigdy bym czegoś takiego nikomu nie powtórzył.
A co mógłbyś powtórzyć?
Nic, co było mówione wśród przyjaciół.
Wierzysz w to?
- Tak. - Powiedz poważnie.
Tak.
Rich, na poważnie.
Zależałoby od propozycji.
Nie mów tego, by mnie zadowolić.
To prawda. Zależałoby od propozycji.
Jest jeszcze jedno stanowisko do objęcia.
Poborcy podatkowego w Yorku.
To twoja propozycja, panie?
W rzeczy samej.
Co miałbym za to zrobić?
Znam człowieka, który chce zmienić żonę.
W normalnych okolicznościach to drobiazg, w tym przypadku...
chodzi o naszego władcę, Henryka, który jako ósmy nosi to imię.
W ten oględny sposób mówię, że jeśli ten człowiek chce zmienić żonę, zrobi to.
A naszym zadaniem, jako urzędników,
jest dopilnowanie, by cała sprawa przebiegła tak gładko jak to możliwe.
To jest nasze jedyne zadanie. Musimy sprawić, by wszystko przebiegło gładko.
Możesz powiedzieć, że to żaden kłopot, ale tak nie jest.
My, urzędnicy, nie jesteśmy lubiani, Rich.
Nie jesteśmy popularni.
Mówię ''my'', zakładając, że przyjmiesz to stanowisko w Yorku.
Tak.
To zły znak, gdy ludzi przygnębia ich własne szczęście.
- Nie jestem przygnębiony. - A tak wyglądasz.
Zasmuciłem się nad utratą niewinności.
Stało się to jakiś czas temu. Dopiero teraz zauważyłeś?
Twój przyjaciel, Lord Kanclerz, to człowiek niewinny.
Najdziwniejsze, że to prawda.
To właśnie mówię. Niestety...
jego niewinność zostaje uwikłana w pewną kwestię.
Otóż nie można zmienić żony bez rozwodu...
i nie można dostać rozwodu bez zgody papieża.
l te pozornie nic nie znaczące okoliczności zapowiadają pewną dozę...
- Kłopotów? - Właśnie.
ile był wart ten puchar, który ci podarował?
Daj spokój, podarował ci srebrny puchar. ile za niego dostałeś?
Pięćdziesiąt szylingów.
To był prezent od kobiety, która była stroną w sądzie, tak?
- Tak. - W którym sądzie? Cywilnym?
Nie upijaj się!
W którym sądzie odbywała się ta sprawa?
W Sądzie Zażaleń.
Dobrze. Nie bolało aż tak, prawda?
Nie.
Następnym razem będzie jeszcze łatwiej.
Arcybiskupie, panowie,
wielebni Doktorzy Kościoła.
Odpowiedź naszego władcy, lorda Henryka,
do jego ukochanych poddanych,
uczestników synodu w Canterbury.
''Jego Wysokość...
''pochwala wasze przyznanie się do wielu poważnych błędów...
''i zgadza się na...
''symboliczną karę 100000 funtów.
''W trosce o dobrobyt Królestwa i spokój poddanych...
''Jego Wysokość domaga się od was rezygnacji z...
''podległości Stolicy Papieskiej w Rzymie...
''i uznania ustawy podjętej w parlamencie,
''nadającej królowi tytuł...
''Najwyższego Zwierzchnika Kościoła w Anglii''.
Jaka jest wasza odpowiedź, panowie?
Tak czy nie?
Jego Wysokość ze smutkiem przyjął twoją rezygnację.
Pamięta o twojej dobroci i lojalności.
l będzie zawsze dbał o twój honor i dobre imię.
Przekaż mu moje wyrazy wdzięczności.
- Pomóż mi to zdjąć. - Ja tego nie zrobię.
- Alicjo? - Nie.
Panie More, jesteś uważany za mądrego człowieka. To ma być mądrość?
Zdradzić własne umiejętności...
i opuścić stanowisko, zapominając o obowiązkach wobec rodziny?
Może ja?
Nie, dziękuję, synu.
Małgorzato,
zrobisz to?
Tak.
Jeśli tego chcesz.
Mądra dziewczynka.
Masz rację, panie! Moim zdaniem to degradacja.
Powiem też, co myślę o tytule króla...
Nie! Cisza! Pamiętaj, że masz teraz żonę...
i możesz mieć dzieci.
Wyjaśnij mi to, Tomaszu,
bo powiem ci, że mnie to wygląda na tchórzostwo!
Dobrze.
To nie jest reformacja, to wojna przeciw Kościołowi.
Nasz król wypowiedział wojnę papieżowi, bo ten nie chce uznać,
- że nasza królowa nie jest jego żoną. - A jest?
Jest?
Czy dasz słowo, że to, co ci powiem, zostanie między nami?
Dobrze.
A gdyby król kazał ci powtórzyć, co mówiłem?
Dochowam ci słowa.
Przecież przysięgałeś posłuszeństwo królowi?
Zastawiasz na mnie pułapki!
Nie, pokazuję ci, w jakich czasach żyjemy.
Prowadzimy wojnę z papieżem. Papież jest księciem, czyż nie?
Tak. Jest również następcą św. Piotra, który łączy nas w Chrystusie.
W to wierzysz. l oddasz wszystko, co masz,
honor twej ojczyzny włączając, za wiarę?
Ważne jest to, że wierzę lub raczej,
że ja w to wierzę.
- Domyślam się, że nie wyrażam się jasno. - Wcale.
Dlaczego obrażasz mnie tym prawniczym gadaniem?
Bo się boję.
Człowieku, jesteś chory.
To nie Hiszpania. To Anglia.
Przyjaciele, wiecie, dlaczego was tu wezwałem.
Zrezygnowałem dziś z urzędu.
Nie jestem już wielkim człowiekiem.
Sir, musisz wiedzieć, że jesteśmy po twojej stronie.
Po mojej stronie? A jaka to strona?
Wszyscy wiemy, co myślisz, panie.
Nikt z was nie wie, co myślę. A jeśli zgadujecie...
i rozpowiadacie o tym, nie czynicie mi przysługi.
Nie będąc już wielkim człowiekiem, nie potrzebuję wielkiego gospodarstwa.
l nie mogę sobie na to pozwolić. Będziecie musieli odejść.
Jednak mam jeszcze paru wielkich ludzi wśród przyjaciół,
a oni prowadzą wielkie gospodarstwa.
Nikt nie będzie musiał odejść, nim nie znajdziemy mu innego miejsca.
- Nie znajdziemy miejsca dla wszystkich. - Znajdziemy.
Dziękuję.
To wszystko.
A co z tobą, Mateuszu?
Zostaniesz?
To zależy.
Będzie więcej pracy i mniejsza zapłata.
Nie sądzę więc, bym mógł pozostać. Mam przecież swoją...
Słusznie, Mateuszu. Dlaczego miałbyś zostać? Będzie mi ciebie brakowało.
Och, nie. Przejrzałeś mnie na wylot, panie. Wiem o tym.
Będzie mi ciebie brakowało.
Do diabła! Zawsze to samo!
Niby czego mu będzie brakowało?
''Mateuszu, pogodzisz się z mniejszymi zarobkami?'' Nie, nie pogodzę się, sir.
l tyle! Jasne, przykro mi, że fortuna obróciła się przeciwko niemu.
Przyznaję, przykro mi, naprawdę pech.
Gdyby mi zbywało szczęścia, podzieliłbym się!
Chciałbym, by wszyscy mieli szczęście.
By zamiast deszczu padało piwo! Byśmy mieli skrzydła! Ale nie mamy.
Tak oto kończysz.
Co zamierzasz? Siedzieć przy kominku...
i grzebać w popiele?
Ani myślę, Alicjo.
Mam zamiar pisać,
będę pisał,
czytał, myślał.
Może nauczę się łowić ryby.
Będę się bawił z wnukami, gdy Roper spełni obowiązek.
- Alicjo, nauczyć cię czytać? - Na Boga, nie!
Głuptasie, sądzisz, że pozwolą ci tu w spokoju medytować?
Jeśli utrzymamy języki na wodzy, pozwolą!
Coś ci powiem. Nie wygłosiłem żadnej opinii. Zrezygnowałem, to wszystko.
Parlament mianował króla Najwyższym Zwierzchnikiem Kościoła.
Kościół anglikański da mu rozwód z królową i pozwoli na ślub z lady Anną.
Czy kiedykolwiek słyszałaś, bym wypowiadał się na ten temat?
Nie.
Chcę znać przyczynę, dla jakiej zostałam zdegradowana do roli kuchty.
- Więc wypowiedz się teraz. - Nie.
Alicjo, to kwestia prawna. Uwierz mi, że milczenie...
stanowi o moim bezpieczeństwie w świetle prawa.
Milczenie musi być całkowite i dotyczy też ciebie.
Czyli po prostu mi nie ufasz.
Jestem sędzią Sądu Najwyższego. Cromwellem, strażnikiem Tower.
Biorę twoją rękę,
kładę na Biblii, na krzyżu świętym, i mówię:
''Kobieto, czy twój mąż kiedykolwiek wypowiedział się w tej sprawie?
''Pamiętając o zbawieniu twej duszy, odpowiedz''.
Nie.
l niech tak zostanie.
Powiedziałeś wszystko Małgorzacie?
Powiedziałbym jej coś, czego nie mówię tobie?
Kochasz ją ponad wszystko. Wiem.
Więc to naprawdę niebezpieczne,
jeśli nie powiedziałeś Małgorzacie.
Nie sądzę.
Kiedy zorientują się, że milczę,
zostawią mnie w spokoju.
Zobaczysz.
Ale on milczy, panie sekretarzu, czemu nie zostawić go w spokoju?
Wasza Miłość, nie będąc uczonym,
nie zdaje sobie sprawy z ciężaru jego reputacji.
Ta cisza rozbrzmiewa nad całą Europą!
W Europie uważany jest za wroga króla.
Bzdura! Może jest dziwny, ale nie jest zdrajcą.
Właśnie. l pod niewielkim naciskiem...
Pod niewielkim naciskiem, mógłby to powiedzieć.
Tego potrzebujemy. Krótkiej deklaracji lojalności...
- wobec obecnej administracji. - Powtarzam, nie wywołujmy wilka z lasu.
Król się z tym nie zgadza.
O jakim nacisku pan myśli?
Mam dowody, że sir Tomasz przyjmował łapówki, gdy był sędzią.
Co?
Był pierwszym sędzią od czasów Katona, który tego nie robił!
Czy był jakiś inny kanclerz, którego majątek po trzech latach...
wynosił 100 funtów i złoty łańcuch?
Jak sugerujesz, panie, to powszechne zjawisko,
ale bez względu na to nadal pozostaje przestępstwem.
Za to można trafić do Tower.
Chodź tu.
Ta kobieta nazywa się Averil Machin. Pochodzi z Leicester.
- Miała sprawę... - O tytuł własności.
Nie odzywaj się.
Sprawę w sądzie o tytuł własności, w kwietniu 1528 roku.
l dostałam niesłuszny wyrok!
l dostała absolutnie słuszny wyrok od sir Tomasza.
- Nie, nieprawda! - Powiedz panu...
o prezencie, jaki dałaś sędziemu.
Dałam mu kielich.
Srebrny, włoski kielich, który kupiłam w Leicester za 100 szylingów.
Sir Tomasz przyjął ten kielich?
Tak, panie.
Przyjął. Możemy to udowodnić. Możesz odejść.
- Według mnie... - Odejdź!
- To jest twój świadek, panie? - Nie.
Zbiegiem okoliczności kielich ten trafił później w ręce pana Richa.
Jak?
- Dał mi go, Wasza Miłość. - Dał ci go? Dlaczego?
Jako prezent.
Tak, byłeś jego przyjacielem, czyż nie?
Kiedy sir Tomasz ci to dał?
Nie pamiętam dokładnie.
A pamiętasz, co z nim zrobiłeś?
- Sprzedałem. - Gdzie?
- W sklepie. - Mają go tam jeszcze?
Nie. Ślad po nim zaginął.
To się dobrze składa.
Poddajesz w wątpliwość słowo pana Richa?
Nie wykluczam tego.
Tu jest dowód sprzedaży.
Mówiłeś, że sprawa trafiła do sądu w kwietniu. Tu jest data majowa.
Innymi słowy, gdy Tomasz zorientował się, że to łapówka,
wyrzucił kielich do pierwszego napotkanego rynsztoka.
Podejrzewam, że ta interpretacja może być słuszna.
Tego konia nie ma co obstawiać.
To tylko przymiarka. Znajdziemy coś lepszego.
- Nie chcę mieć z tym do czynienia. - Nie ma wyboru.
Dlaczego tak mówisz, panie?
Król życzy sobie, byś włączył się aktywnie w sprawę sir Tomasza.
Nic mi nie mówił.
Doprawdy? A mnie tak.
Zaraz, Cromwell,
co się za tym kryje?
Właśnie.
To sprawa sumienia.
Król chce, by sir Tomasz udzielił błogosławieństwa jego małżeństwu.
Gdyby sir Tomasz pojawił się na ślubie, oszczędziłby nam wielu kłopotów.
Nie przyjdzie na ślub.
Na twoim miejscu próbowałbym go przekonać.
Naprawdę próbowałbym.
Grozisz mi, Cromwell?
Mój drogi panie Norfolk, to nie Hiszpania.
To Anglia!
Lady Małgorzata?
Tak.
Ścinaliśmy gałęzie. Używamy ich na opał.
Mam list do pani ojca. Z Hampton Court.
Musi odpowiedzieć na pewne zarzuty przed sekretarzem Cromwellem.
Cieszę się, że cię widzę, sir Tomaszu.
Pan Rich sporządzi protokół z naszej rozmowy.
Dobrze, żeś mnie uprzedził.
Znacie się, prawda?
Tak, jesteśmy starymi przyjaciółmi.
Ładne ubranie, Ryszardzie.
Sir Tomaszu, proszę mi wierzyć.
Chyba proszę o zbyt wiele. Ale tak czy inaczej powiem.
Podziwiam cię jak nikt inny.
Jeszcze nie, Rich.
Chciałbym usłyszeć zarzuty.
- Zarzuty? - Rozumiem, że są wobec mnie zarzuty.
Nie chodzi może o zarzuty, lecz pewne dwuznaczne zachowania.
Zapisujesz to, panie Rich? Nie chodzi o zarzuty.
Król nie jest z ciebie zadowolony.
Zasmuca mnie to.
Ale nawet gdybyś dopiero teraz zdecydował się...
pogodzić z Kościołem, uniwersytetami, Izbą Lordów i Izbą Gmin,
Jego Wysokość nie poskąpiłby ci żadnego zaszczytu.
Znam dobrze hojność Jego Wysokości.
Dobrze.
Słyszałeś o tak zwanej ''Świętej Dziewicy z Kent'',
która została stracona za wypowiedzi przeciw królowi?
- Tak, poznałem ją. - Poznałeś ją.
Jednak nie ostrzegłeś Jego Wysokości przed zdradą. Dlaczego?
Nie mówiła o zdradzie. Nie rozmawialiśmy o polityce.
Ta kobieta była znana ze swych poglądów. Jak mam ci wierzyć?
- Na szczęście mam świadków. - Napisałeś do niej list.
Tak. Napisałem, radząc, by nie mieszała się do spraw państwowych.
Mam kopię tego listu. l świadków.
- Byłeś bardzo ostrożny. - Lubię trzymać moje sprawy w porządku.
W czerwcu 1521 roku król wydał książkę.
Pracę teologiczną.
Zatytułowaną: Obrona siedmiu sakramentów.
Otrzymał za nią miano ''Obrońcy wiary'' od Jego Świętobliwości, papieża.
Od biskupa Rzymu, czy też będziesz nalegał na tytuł papieża?
Nie. Jeśli wolisz, może być ''biskup Rzymu''. To nie zmienia zakresu władzy.
Dziękuję. Szybko przeszedłeś do rzeczy. Jaki jest zakres jego władzy?
Na przykład Kościół w Anglii...
podlega władzy biskupa rzymskiego?
Znajdziesz to bardzo umiejętnie wyłożone i uzasadnione...
w książce króla.
W książce wydanej pod imieniem króla, by powiedzieć dokładniej.
- Ty napisałeś tę książkę. - Ani kawałka.
Nie twierdzę, że trzymałeś pióro.
Odpowiedziałem jak najlepiej na pytania dotyczące prawa,
które król mi zadał.
Zaprzeczasz, że byłeś pomysłodawcą?
Był to od początku do końca pomysł króla.
Król temu przeczy.
Król zna prawdę.
l bez względu na to, co powiedział tobie...
nie dostarczy dowodów dla poparcia tego oskarżenia.
Dlaczego?
Bo musiałby to zrobić pod przysięgą, a nie popełni krzywoprzysięstwa.
Jeśli tego nie wiesz, nie znasz go, panie.
Sir Tomaszu.
Chcesz coś do powiedzieć...
na temat małżeństwa króla z królową Anną?
Zdaje się, że miałem już nie być o to pytany.
le ci się zdaje, panie. Te zarzuty...
Możesz tym straszyć dzieci, nie mnie, panie sekretarzu!
Musisz wiedzieć, że król ci zarzuca...
ogromną niewdzięczność!
Kazał ci powiedzieć, że nie zdarzyło mu się mieć tak podłego sługi...
i zdradliwego poddanego jak ty, panie!
Więc...
w końcu mnie tu doprowadziliście.
Doprowadziliśmy?
Sam siebie do tego doprowadziłeś.
Jesteś wolny.
Na razie.
Co teraz zrobisz, panie?
To, co będzie konieczne.
Łódź!
Nie może być aż tak źle!
Howard!
Nie mogę się dostać do domu.
Nie chcą mnie wziąć na łódź.
Winisz ich za to?
Jest aż tak źle?
Jest bardzo źle!
W takim razie to miłe, że dajesz się ze mną zobaczyć.
Szedłem za tobą.
A ciebie ktoś śledził?
- Niebezpiecznie cię znać! - Więc przestań.
- Znam cię. - Przestań być przyjacielem.
- Jestem nim, choć wolałbym nie być. - Co mam zrobić?
- Poddać się. - Nie mogę, Howardzie.
Nasza przyjaźń może się zmienić, ale to nie.
Jedynym stałym punktem w świecie zmiennych przyjaźni...
- jest to, że sir More się nie podda. - Tak musi być, bo to ja.
Myślę, że kocham cię tak samo jak ty mnie.
Ale tylko miłość Boga jest niepodważalna. To jestem ja.
A kim ty jesteś?
Prawnikiem! Synem prawnika!
To od nas oczekuje się dumy i arogancji, ale my ulegliśmy.
Dlaczego ty masz być inny?
Niech to diabli! To niewspółmierne do sytuacji!
Złamiesz mi serce.
Nikt nie jest bezpieczny, a ty masz syna.
Zakończmy teraz naszą przyjaźń.
- W imię przyjaźni? - Tak.
Wariat!
Norfolk, jesteś głupcem!
Nie umiesz się kłócić, to nie w twoim stylu.
Posłuchaj. Ty i tobie podobni ulegli, jak sam to słusznie nazywasz,
bo religia tego kraju nic dla was nie znaczy.
To głupi początek!
Angielska szlachta...
Angielska szlachta chrapałaby w czasie Kazania na Górze!
Ale za to godziny poświęcicie sprawie rodowodu buldoga.
Nie można sztucznie wywołać kłótni.
Kłócimy się, odkąd się poznaliśmy. Przyjaźnimy się z lenistwa.
Gdy chcesz, potrafisz być okrutny. Zawsze to wiedziałem.
Co cenisz w swoich buldogach? Siłę uchwytu, prawda?
- Tak. - To ich natura?
- Tak. - Dlatego je hodujesz?
Tak samo jest z ludźmi.
Nie ulegnę, bo się temu sprzeciwiam.
To nie chodzi o dumę, humory, zachcianki, ale o mnie samego.
Czy pośród tego skupiska mięśni nie ma jednego bezinteresownego,
które jest po prostu Norfolkiem? Musi być!
- Poćwicz je trochę, mój panie! - Tomaszu!
Bo staniesz przed swoim Stwórcą w nie najlepszym stanie!
Uspokój się.
Pomyśli, że wśród twoich rasowych przodków musiał być jakiś kundel!
Przegłosowana w tym miejscu 3 kwietnia zeszłego roku...
sprawa ta wymaga, by Izba Gmin, zebrana tutaj,
zajęła się nią.
Wskutek upadku cechów...
wełny tkane w Yorkshire i Lincoln,
mogą być...
Wrócę do sprawy później.
Nie wątpię, że zebrani tu członkowie izby Gmin, szybko podpiszą tę ustawę.
Dotyczy ona nowego tytułu króla i jego ślubu z królową Anną,
a obie te sprawy są miłe sercu lojalnych poddanych.
Zważcie jednak, panowie,
że są wśród nas zdrajcy,
których król nie może dłużej tolerować.
l my, lojalni myśliwi, musimy wypłoszyć te sprytne lisy z ich nor.
Ojcze?
Małgorzato!
Nie mogłem znaleźć przewoźnika.
O co chodzi?
Ojcze, w parlamencie głosują nad nową ustawą.
Ustawa wprowadzi przysięgę...
dotyczącą tego małżeństwa.
Co mogą zarzucić w przypadku odmowy?
- Zdradę stanu. - Co mówi ustawa?
Słowa są bez znaczenia. Wiemy, co ona oznacza.
Powiedz mi, co mówi.
Przysięga to słowa. Może będzie można przysiąc.
Przysiąc?
Jeśli tak, to będziesz musiała to zrobić. - Nie!
Posłuchaj. Bóg stworzył anioły, by głosiły jego chwałę.
Stworzył zwierzęta dla ich niewinności i rośliny dla ich prostoty.
Człowieka stworzył po to, by służył mu mądrze swoim rozumem.
Jeśli wystawia nas na takie cierpienie, nie mamy innego wyjścia,
tylko bronić się jak najlepiej.
Jeśli nam starczy siły, możemy potem rozgłaszać o zwycięstwie.
Ale to Bóg musi do tego doprowadzić, nie my.
Ucieczka leży w naturze człowieka.
Jeśli będę mógł złożyć przysięgę, zrobię to.
Osobiście żałuję, że odmawiasz przysięgi, panie.
Nigdy nie zamykałem nikogo w Tower z większą niechęcią.
Dziękuję ci, panie.
Dziękuję.
To niesłychane.
- Dokąd, tym razem? - Do pałacu w Richmond.
Proszę siadać.
Siódma komisja powołana do zbadania sprawy...
Tomasza More'a przez Radę Jego Królewskiej Mości.
Masz coś do powiedzenia?
Nie.
- Widziałeś już ten dokument? - Nie raz.
To akt dotyczący sukcesji na tronie.
Oto nazwiska tych, którzy złożyli przysięgę.
- Mówiłem, że już go widziałem. - Złożysz przysięgę?
Nie.
Tomaszu, musimy wiedzieć...
Musimy wiedzieć, czy uznajesz potomków królowej Anny...
za następców tronu.
Król ogłosił to w parlamencie.
- Oczywiście, że uznaję. - Złożysz na to przysięgę?
- Tak. - To dlaczego nie chcesz zaprzysiąc aktu?
Bo akt zawiera coś więcej.
Właśnie. Preambuła głosi, że poprzednie małżeństwo króla...
z lady Katarzyną było niezgodne z prawem,
jako że była ona wdową po bracie króla i papież nie miał prawa go usankcjonować.
Temu właśnie się sprzeciwiasz?
To poddajesz w wątpliwość?
Tego nie jesteś pewien?
W osobie arcybiskupa obrażasz Jego Wysokość i Radę!
Nikogo nie obrażam.
Nie złożę przysięgi. Nie powiem wam, dlaczego.
- Więc za odmową musi kryć się zdrada! - Nie ''musi'', może.
To uzasadnione przypuszczenie!
Prawo nie wymaga przypuszczeń, ale faktów.
Oczywiście nie mogę oceniać twojej pozycji prawnej w tej sprawie,
ale dopóki nie poznam powodów odmowy,
mogę się tylko domyślać postawy duchowej.
Jeśli domyślisz się tego, bez trudu odgadniesz powody odmowy, ekscelencjo.
Więc masz zastrzeżenia co do aktu?
To już wiemy, Cromwell!
Nie, nie wiecie.
Możecie przypuszczać, że je mam, ale wiecie tylko, że nie złożę przysięgi,
za co nie możecie mi nic zrobić w świetle prawa.
Gdybyście mieli rację przypuszczając, że mam zastrzeżenia i...
że może za nimi kryć się zdrada,
moglibyście w świetle prawa uciąć mi głowę.
Ach, tak.
Znakomicie, sir Tomaszu.
Próbuję ci to od jakiegoś czasu wyjaśnić, panie.
Och, doprawdy! Nie jestem uczonym!
Nie wiem, czy małżeństwo było zgodne z prawem,
ale, Tomaszu, popatrz na te nazwiska.
Dlaczego nie możesz zrobić jak ja, dla towarzystwa.
A gdy umrzemy i ty pójdziesz do nieba, bo postąpiłeś zgodnie z sumieniem,
a ja do piekła, bo zdradziłem swoje, pójdziesz ze mną dla towarzystwa?
Oznacza to, że ci, których nazwiska są na liście, będą potępieni?
Nie potrafię zajrzeć do sumienia drugiego człowieka.
Nikogo nie potępiam.
- Czyli ta sprawa ulega kwestii? - Oczywiście.
Ale nie ulega kwestii, że jesteś winien posłuszeństwo królowi.
Zważywszy na ten pewnik i twoje wątpliwości, powinieneś podpisać.
Niektórzy ludzie myślą, że ziemia jest okrągła, inni, że płaska.
Ta sprawa ulega kwestii.
Ale jeśli jest płaska, czy rozkazem króla może stać się okrągła?
A jeśli jest okrągła, czy rozkaz króla ją spłaszczy?
Nie podpiszę.
Więc twoje wątpliwości mają większą wagę niż rozkaz króla?
- Ja nie mam wątpliwości. - Jakich wątpliwości?
Nie mam wątpliwości, że nie przysięgnę.
Ale nie uda ci się ze mnie wyciągnąć, dlaczego tego nie zrobię.
Znajdę inne sposoby.
Grozisz mi jak chuligan.
A jak mam grozić?
Jak urzędnik państwowy, wymiarem sprawiedliwości.
Tym właśnie grożę.
To mogę być spokojny.
Panowie, mogę iść spać?
Tak. Więzień może udać się na spoczynek.
- Chyba że... - Nie widzę powodów, by to przedłużać.
Dobranoc, Tomaszu.
Mogę dostać jeszcze parę książek?
Masz ze sobą książki?
Tak.
Nie wiedziałem, nie powinieneś.
Mogę zobaczyć się z rodziną?
Nie.
Kapitanie!
Panie sekretarzu?
Słyszałeś, by więzień mówił o rozwodzie, akcie zwierzchnictwa,
- czy małżeństwie króla? - Nie.
Jeśli coś powie, powtórzysz mi.
Oczywiście.
Rich.
Jutro rano zabierzesz więźniowi książki.
Czy to konieczne?
Król zaczyna się niecierpliwić tą sprawą.
- Głównie tobą, panie. - Nami wszystkimi.
Zniecierpliwienie króla może dotknąć tego czy innego księcia.
Panie sekretarzu.
Sir Redvers Llewellyn odszedł na emeryturę.
Prokurator generalny Walii.
Jest wolne miejsce.
Powiedziałeś, żebym się przypominał.
Nie teraz, Rich.
On musi się poddać. Musi!
Przypieczmy go.
Nie. Król nie będzie miał sumienia na to pozwolić.
Musimy znaleźć inny sposób.
Ojcze!
Małgorzata?
Ojcze!
Małgorzato, nie zamknęli cię tu chyba?
- Nie, to odwiedziny. - Krótkie, sir Tomaszu.
- Witaj, mężu. - Dzień dobry.
Dzień dobry, Will.
Co za piekielne miejsce!
Gdyby nie to, że jestem z dala od was, nie byłoby tak źle.
Miejsce jak każde inne.
- Ze ścian kapie woda! - Tak. Za blisko rzeki.
O co chodzi?
Ojcze, wyjdź stąd! Złóż przysięgę i wyjdź!
To dlatego was do mnie wpuścili?
Tak.
Małgorzata przysięgła, że cię przekona.
Zrobiłaś głupstwo, Małgorzato.
Jak masz zamiar tego dokonać?
Ojcze.
''Bóg słucha bardziej głosu naszych serc niż wypowiadanych słów''.
- Zawsze mi to mówiłeś. - Tak.
Wypowiedz słowa przysięgi, choć w sercu będziesz czuł inaczej.
Czym jest przysięga, jeśli nie słowami zwróconymi do Boga?
Posłuchaj, Małgorzato.
Kiedy człowiek składa przysięgę to tak, jakby trzymał siebie samego w dłoniach,
jak wodę.
l jeśli wtedy rozchyli palce, nie może mieć nadziei, że potem siebie odnajdzie.
Niektórzy to robią, ale nie mogę pozwolić, by zrobił to twój ojciec.
- Mam jeszcze inny argument. - Małgorzato.
W państwie, w którym choć w połowie rządziłoby dobro, miałbyś zapewnioną...
- wysoką pozycję za twe zasługi. - W porządku.
To nie twoja wina, że tu w trzech czwartych rządzi zło. - Nie.
Jeśli chcesz za to cierpieć, to chcesz być bohaterem.
Sprytne.
Ale posłuchaj. Gdybyśmy żyli w państwie, gdzie dobro by się opłaciło,
zdrowy rozsądek czyniłby z nas świętych.
Ale wiemy, że chciwość, złość, duma, głupota...
opłacają się bardziej niż hojność, skromność, sprawiedliwość, rozum,
więc może musimy się trochę uprzeć,
ryzykując nawet zostanie bohaterami.
Ale w granicach rozsądku!
Czy Bóg może od ciebie wymagać więcej niż już zrobiłeś?
W ostatecznym rozrachunku to nie jest kwestia rozumu.
To kwestia miłości.
Wolisz siedzieć tu zamknięty z myszami i szczurami...
- niż wrócić do domu? - Wolę?
Gdybym tylko znalazł jakąś szparkę, wyfrunąłbym jak ptak i wrócił do Chelsea.
Nie mówiłam ci, jak wygląda nasze życie bez ciebie.
Nie rób tego, Małgorzato.
- Co robimy wieczorami, gdy cię nie ma. - Przestań, Małgorzato.
Nie czytamy, bo nie ma świec.
Nie rozmawiamy, bo zastanawiamy się co się z tobą dzieje.
Król jest litościwy. Nie pozwoli na tortury.
Jeszcze dwie minuty, sir.
- Lepiej, żebyś wiedział, panie. - Dwie minuty!
- Strażniku! - Przykro mi. Dwie minuty.
Słuchajcie, musicie wyjechać z kraju. Wszyscy.
- Zostawić cię? - To nic nie zmieni.
Nie pozwolą wam tu już więcej przyjść.
Musicie wyjechać jednego dnia, ale nie tym samym statkiem.
- Różnymi statkami, z różnych portów. - Po procesie.
Nie będzie procesu, nie mają mnie o co oskarżyć.
Zróbcie to dla mnie, błagam.
- Will? - Dobrze, sir.
- Małgorzato? - Tak.
Alicjo?
- Alicjo, nakazuję ci! - Dobrze.
Wspaniałe.
- Wiem, kto mi to przygotował. - Ja.
Tak.
Wciąż robisz doskonały lukier.
Doprawdy?
Masz ładną sukienkę.
Ładny kolor.
Boże, za kogo ty mnie uważasz!
Może jestem głupia,
ale nie na tyle, by tęsknić za pięknymi strojami,
czy łasić się o komplementy na temat lukru.
Słusznie mnie upomniałaś.
- Alicjo... - Nie!
Potwornie się boję, gdy myślę, co mi mogą zrobić.
Ale naprawdę grozą przejmuje mnie myśli, że nie rozumiesz, dlaczego muszę odejść.
Nie rozumiem.
Jeśli przyznasz, że rozumiesz, łatwiej będzie mi umierać, jeśli do tego dojdzie.
- Nic mi nie przyjdzie z twojej śmierci. - Powiedz, że mnie rozumiesz.
Nie rozumiem!
Nie wierzę, że to się musiało stać!
Mówiąc tak, nie pomagasz mi przez to przejść.
To prawda!
- Jesteś uczciwą kobietą. - Nic mi z tego nie przyszło.
Powiem ci, czego się boję.
Że kiedy odejdziesz, znienawidzę cię za to.
Nie powinnaś, Alicjo.
Nie powinnaś.
Rozumiem tylko, że jesteś najlepszym człowiekiem, jakiego spotkałam.
l jeśli odejdziesz, być może Bóg wie, czemu tak się stało, ale Bóg mi świadkiem,
że nie wspomniał o tym słowem.
A jeśli ktoś chce wiedzieć, co myślę o królu i jego Radzie...
wystarczy, że mnie zapyta!
Ożeniłem się z lwicą.
Lwica.
To dobre.
Bardzo dobre.
Przykro mi, sir Tomaszu!
- Na miłość boską! - Koniec.
- Jeszcze minutę! - Nie wiesz, o co prosisz, panie.
- Panienko, proszę. - Na Boga.
Proszę tego nie robić.
Pani, nie sprawiaj kłopotu.
Bardzo proszę, lady Alicjo.
Zabierz te brudne łapska!
Ty wstrętny, śmierdzący pachołku!
Odpowiesz za to!
Żegnaj.
Musisz zrozumieć moją sytuację, panie.
Jestem prostym człowiekiem, muszę unikać kłopotów.
Dobry Jezu, Zbawicielu, spraw, by mój umysł był jasny.
Mario, Matko Boża, pociesz moją żonę i córkę...
i wybacz mi, że sprawiam im cierpienie.
Sir Tomaszu More, choć obraziłeś podle Jego Królewską Mość,
mamy nadzieję, że w końcu zrezygnujesz z uporu i wycofasz się ze swych opinii,
by móc skorzystać z hojnej łaski króla.
Dziękuję wam, panowie.
Jeśli chodzi o zarzuty, jakie możecie mi postawić,
obawiam się, że moje obecne osłabienie, sprawi, że mój rozum...
i pamięć nie pozwolą...
dać zadowalającej odpowiedzi.
Chciałbym usiąść.
Krzesło dla więźnia.
Sekretarzu Cromwell, przedstawisz zarzuty?
- Tak. - Bardzo proszę.
''Celowo i złośliwie odmawiasz przyznania...
''naszemu władcy, królowi Henrykowi, należnego my tytułu...
''Najwyższego Zwierzchnika Kościoła''.
Nigdy nie odmawiałem mu tego tytułu.
W Westminster, w Lambeth, nawet w Richmond...
uparcie odmawiałeś złożenia przysięgi.
Czy to nie była odmowa?
Nie, to było milczenie.
l za milczenie zostałem ukarany więzieniem.
- Dlaczego znów zostałem wezwany? - Pod zarzutem zdrady stanu.
Karą za to nie jest więzienie.
Śmierć...
przyjdzie po nas wszystkich.
Przychodzi też po królów.
Nie zebraliśmy się tu, by dyskutować o śmierci królów.
Ani o mojej, dopóki wina nie zostanie mi udowodniona.
Twoje życie, jak zawsze, jest w twoich rękach, Tomaszu!
Doprawdy?
Postaram się mocno je przytrzymać.
Sir Tomaszu,
upierasz się przy swym milczeniu?
Tak.
Panowie przysięgli,
istnieje wiele rodzajów milczenia.
Przyjrzyjmy się najpierw milczeniu człowieka, który nie żyje.
Przypuśćmy, że wchodzimy do pokoju, gdzie leży i nasłuchujemy.
Co słyszymy?
Ciszę.
l co ta cisza oznacza?
Nic. To po prostu czysta cisza.
Weźmy inny przypadek.
Przypuśćmy, że wyjąłbym z rękawa sztylet...
i zabiłbym nim więźnia.
A ci panowie, zamiast krzyczeć, by mnie zatrzymano, milczeliby.
To milczenie już coś by oznaczało!
Oznaczałoby poparcie dla tego, co robię.
Zgodnie z prawem, ponosiliby razem ze mną odpowiedzialność.
Milczenie więc, w zależności od okoliczności,
może mówić.
Przyjrzyjmy się teraz okolicznościom milczenia więźnia.
Przysięgę złożyli lojalni poddani jak kraj długi i szeroki, deklarując,
że tytuł ten słusznie należał się królowi!
Ale obecny tu więzień odmówił!
Nazywa to ''milczeniem''.
Czy jednak jest na tej sali człowiek,
czy jest w tym kraju człowiek,
który nie wie, jak jest opinia sir Tomasza More'a na temat tego tytułu?
Jak to możliwe?
Bo to milczenie oznaczało,
nie, to nie było milczenie, to była bardzo wymowna odmowa!
Nie.
Nie, panie sekretarzu.
Maksyma prawnicza głosi: ''Milczenie oznacza zgodę''.
Jeśli więc chcecie wnioskować, co oznaczało moje milczenie,
powinniście wywnioskować, że zgodziłem się, a nie odmówiłem.
Takie właśnie wnioski wyciąga świat?
Domaga się pan, by takie wnioski wyciągał?
Świat musi kierować się rozumem.
Ten sąd musi kierować się prawem.
Panowie, wzywam na świadka sir Ryszarda Richa!
Ryszardzie Rich, prosimy.
''Przysięgam że powiem prawdę,
''całą prawdę i tylko prawdę''.
''Tak mi dopomóż Bóg'', sir.
''Tak mi dopomóż Bóg''.
Panie Rich, czy 12 maja byłeś w Tower?
- Tak. - W jakim celu?
Musiałem zabrać więźniowi książki.
- Rozmawiałeś z więźniem? - Tak.
Rozmawialiście o zwierzchnictwie króla nad Kościołem?
Tak.
Co powiedziałeś?
Powiedziałem: ''Przypuśćmy, że jest akt parlamentu,
''który stwierdza, że ja, Ryszard Rich, jestem królem.
''Czy uznałbyś mnie za króla, sir More?''
''Uznałbym'', powiedział.
''Bo wtedy byłbyś królem''.
Tak?
Potem powiedział: ''Weźmy inny przypadek.
''Co by było, gdyby parlament wydał akt, że Bóg nie jest już Bogiem?''
- To prawda, i wtedy powiedziałeś... - Cisza!
Proszę dalej.
Ja wtedy powiedziałem: ''Weźmy jeszcze inny przypadek.
''Parlament mianował naszego króla głową Kościoła.
''Dlaczego nie chcesz tego uznać?''
No i?
l wtedy powiedział: ''Parlament nie ma takiej władzy''.
Proszę powtórzyć słowa więźnia.
Powiedział:
''Nie leży to w kompetencjach parlamentu''.
Lub coś podobnego.
Zanegował tytuł króla!
Tak.
Na Boga, bardziej mi żal ciebie za twoje krzywoprzysięstwo niż siebie samego.
- Zaprzeczasz temu? - Tak!
Wiecie, że gdybym był człowiekiem, który ma za nic przysięgi...
nie stałbym tu przed wami.
Teraz złożę przysięgę.
Jeśli jest prawdą to, co powiedział pan Rich...
niech nigdy nie stanę przed obliczem Boga.
Nigdy bym tego nie wypowiedział, gdyby nie było to prawdą!
- To nie są dowody. - Czy to prawdopodobne...
Czy to możliwe, że po tak długim milczeniu w kwestii,
w której tak gwałtownie dopominacie się mej opinii,
otworzyłbym się przed kimś takim jak on?
Sir Ryszardzie, czy chcesz zmienić swoje zeznanie?
Nie.
Chcesz coś ująć?
Nie.
Chcesz coś dodać?
Nie.
- A ty, sir Tomaszu? - W jakim celu?
Jestem już martwy.
Macie, czego chcieliście.
Świadek może odejść.
Chciałbym zadać świadkowi jedno pytanie.
Masz na szyi łańcuch urzędnika. Mogę zobaczyć?
Czerwony smok.
Co to jest?
Sir Ryszard został mianowany prokuratorem generalnym Walii.
Walii.
Człowiek nic nie zyskuje sprzedając swą duszę za świat.
A co dopiero za Walię.
Panowie! Skończyłem.
Ława przysięgłych oddali się, by rozpatrzeć dowody.
Biorąc pod uwagę, jakie mamy dowody, chyba nie ma o czym dyskutować.
Czy to konieczne?
Czy więzień jest winny czy nie?
Winny!
Sir Tomaszu More, zostałeś uznany winnym zdrady stanu.
- Wyrokiem sądu... - Panowie!
W czasach, kiedy ja praktykowałem prawo, był zwyczaj pytania więźnia,
czy ma coś do powiedzenia przed ogłoszeniem wyroku.
Masz coś do powiedzenia?
Tak.
Jako że sąd zdecydował się mnie skazać,
Bóg tylko wie, jakim sposobem,
uwolnię swój umysł i powiem,
co myślę o oskarżeniu i tytule króla.
Oskarżenie ma za podstawę akt parlamentu,
który jest obrazą...
dla prawa boskiego i Kościoła Świętego.
Najwyższego autorytetu, którego nikt rozumny...
nie powinien podważać.
Nadany on został...
ustami...
naszego Zbawiciela, Jezusa Chrystusa,
św. Piotrowi i biskupom Rzymu, podczas...
Jego ludzkiego wcielenia...
na ziemi.
Nie wystarczy więc nakazać prawnie...
posłuszeństwa żadnemu chrześcijaninowi.
l co więcej,
nietykalność Kościoła gwarantują Wielka Karta Swobód...
i przysięga koronacyjna.
Teraz widać twą podłość!
Nie.
Jestem oddanym podwładnym króla...
i modlę się za niego i za królestwo.
Nie czynię zła.
Nie szerzę zła słowem.
Nie myślę źle.
Jeśli to nie wystarczy, by pozostawić człowieka przy życiu,
wolę umrzeć.
Jednakże...
to nie z powodu zwierzchnictwa chcecie mnie zgładzić,
ale dlatego, że nie pochwalam małżeństwa!
Zostałeś uznany winnym zdrady stanu.
Wyrokiem sądu będziesz oczekiwał...
w londyńskiej Tower...
do dnia wykonania...
kary śmierci!
Król rozkazał mi mówić krótko,
więc, będąc jego posłusznym poddanym,
powiem krótko.
Umieram jako sługa Jego Wysokości, lecz przede wszystkim...
jako sługa Boży.
Wybaczam ci.
Czyń swoją powinność.
Wysyłasz mnie do Boga.
Jesteś tego pewny, sir Tomaszu?
Nie odmówi temu, który idzie do niego z taką radością.
Głowa Tomasza More'a przez miesiąc wisiała na Bramie Zdrajców.
Zdjęła ją jego córka, Małgorzata, i przechowywała aż do swej śmierci.
Cromwell został stracony za zdradę stanu pięć lat później.
Arcybiskup spłonął na stosie.
Książę Norfolk miał zostać stracony za zdradę stanu,
jednak król zmarł na syfilis na dzień przed egzekucją.
Ryszard Rich został kanclerzem Anglii...
I umarł we własnym łóżku.